Vragen en antwoorden

Waarom is RundNL opgericht?

RundNL is opgericht om individuele rundveehouders werk uit handen te nemen met betrekking tot de borging van rundvlees. Er is een plicht vanuit de overheid voor sectoren om aan zelfcontrole te doen wat betreft de monitoring van kritische stoffen. Er mogen geen residuen (vooral resten van diergeneesmiddelen) in het slachtdier aanwezig zijn als het wordt aangeboden aan het slachthuis. De pluimvee- en varkenshouderij hebben deze verplichting al jaren ingevuld. De rundveesector nog niet, waardoor iedere veehouder nu zelf verantwoordelijk is om de monitoring op kritische stoffen te organiseren. Dat is echter niet eenvoudig; het is inhoudelijk complexe materie en het vergt dure onderzoeken (meer dan €1000 per dier). RundNL geeft invulling aan de wettelijke plicht dat sectoren dit zelf moeten borgen via het sectorale programma MKS-Rund. Naast de monitoring van kritische stoffen (MKS), gaat RundNL zich ook bezighouden met Goede Houderij Praktijk (GHP) en de Voedsel Keten Informatie (VKI).

Wat is de rundveesector?

Het gaat bij RundNL om runderen ouder dan 12 maanden afkomstig van melkvee- en/of vleesveebedrijven. Kalveren zijn runderen jonger dan 12 maanden. De vleeskalverhouderij is dus geen onderdeel van RundNL.

Wat is de toegevoegde waarde van RundNL?

  • RundNL geeft zo efficiënt mogelijk invulling aan de kwaliteitsborging voor de Nederlandse rundveehouder. Efficiënt betekent tegen zo laag mogelijke kosten voor de rundveehouder.
  • RundNL geeft collectief invulling aan de wettelijke verplichting om als sector zelf de monitoring van kritische stoffen te borgen.
  • RundNL geeft collectief invulling aan andere wettelijke verplichtingen waar de rundveehouder aan moet voldoen: VKI, transportwaardigheid, slachtwaardigheid, vachthygiëne.
  • RundNL is namens de primaire sector en de slachterijsector dé gesprekspartner wat betreft de borging van de kwaliteit en veiligheid van in Nederland geproduceerd rundvlees.

Wat gaat deelname aan RundNL mij als veehouder kosten?

Het bestuur van RundNL moet daar nog een knoop over doorhakken. Het is de bedoeling de activiteiten van RundNL kostendekkend te financieren uit heffingen. De verwachting is dat het een bedrag per geslacht dier zal zijn, ergens tussen de €2 en €3. Zo gauw hier duidelijkheid over is zal dat worden gemeld op deze website.

Komt RundNL niet te laat?

Nee. De wettelijke borging door de NVWA ziet erop toe dat er geen runderen worden geslacht met residuen van diergeneesmiddelen. Aanvullend moet de rundvee sector op basis van LNV-wetgeving zelf ook een monitoring opzetten. De rundvleessector is wel een van de laatste sectoren die de MKS-borging oppakt. In de varkens- en pluimveehouderij is het bijvoorbeeld al geregeld.

Wat is MKS-Rund?

De eerste belangrijke taak van RundNL is de Monitoring Kritische Stoffen Rund, afgekort MKS-Rund. Met kritische stoffen wordt vooral bedoeld residuen van diergeneesmiddelen. Die monitoring gebeurt nu steekproefsgewijs door de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) in de runderslachterijen vanuit het ‘Nationaal Plan hormonen en overige stoffen’. Maar Nederland hanteert het principe van gedeelde verantwoordelijkheid, waardoor sectoren zelf die monitoring moeten borgen. Dat is een wettelijke verplichting voor houders van runderen. Rundveehouders kunnen dat individueel of collectief regelen. Het meest efficiënt is het om deze wettelijke verplichting collectief in te vullen binnen de sector. Tot nog toe is dat in de rundvleessector niet gebeurd; RundNL gaat daar nu voor zorgen.

Gaat de NVWA niks meer monitoren als MKS-Rund van start is gegaan?

De NVWA blijft monitoren op residuen van diergeneesmiddelen en verboden stoffen door steekproefsgewijze controle in slachthuizen en op primaire bedrijven. De Voedsel- en Warenautoriteit schetst de kaders en ziet erop toe dat MKS voldoet aan de eisen waarbij de daadwerkelijke uitvoering ligt bij RundNL. Let wel: De NVWA gaat handhaven bij de individuele rundveehouder. De rundveehouder moet kunnen aantonen dat hij/zij deelneemt aan MKS-Rund of zelf door middel van monstername kan aantonen dat zijn/haar bedrijf voldoet aan de wettelijke monitoringsverplichting.

Wordt de monitoring kritische stoffen nu niet geregeld in de bestaande borgingssystemen?

Nee, borgingssystemen als Q-Rund (van Qlip), IKB-Rund (van KIWA) en IKB Nederland (van Producert) in de vleesveehouderij richten zich op de reductie van het gebruik van antibiotica in rundvlees. De bestaande zuivelkwaliteitssystemen richten zich op de kwaliteit van melk en niet van het rundvlees. Nu is het theoretisch een optie om de MKS-borging te regelen via de afzonderlijke certificerings-organisaties. Maar dat zou onoverzichtelijk en duur worden. Met RundNL wordt deze borging nu centraal geregeld, waardoor de kosten beperkt blijven.

Wanneer gaat MKS-Rund van start?

MKS-Rund gaat begin 2022 van start.

Waarom moet ik me als rundveehouder eenmalig aanmelden bij RundNL?

Dat heeft alles te maken met het feit dat RundNL wat betreft de MKS wil aansluiten bij de bestaande borgingssystemen. Dit om te voorkomen dat er weer een nieuw borgingsysteem wordt opgetuigd en veehouders worden geconfronteerd met weer een extra controleur of administratieve last. Maar juridisch is het wel nodig om als RundNL te beschikken over de gegevens van individuele rundveehouders om die koppelingen mogelijk te maken. Bovendien wordt hiermee op één plek vastgelegd dat u deelnemer bent aan de systemen van RundNL. Deze deelname kan ook met de NVWA worden gedeeld, waardoor uw deelname aan bijvoorbeeld MKS-Rund makkelijk kan worden geverifieerd.

Hoe gaat RundNL via de bestaande borgingssystemen MKS-Rund borgen?

Het feit dat u deelnemer bent aan een kwaliteitssysteem betekent dat u ook de mogelijkheid krijgt om deel te nemen aan MKS-Rund. U ontvangt hier begin 2022 informatie over van het kwaliteitssysteem waarbij u bent aangesloten. Er zijn geen extra kosten verbonden aan deze uitbreiding van uw deelnemerschap.

Moet ik als rundveehouder nog meer doen dan me alleen eenmalig aan te melden?

Niet als u aangesloten bent bij een van de bestaande kwaliteitssystemen in de vleesveehouderij en/of melkveehouderij. Dan volstaat eenmalige aanmelding bij RundNL. Is dat niet het geval, dan bent u zelf verantwoordelijk om te voldoen aan de wettelijke verplichtingen ten aanzien van zelfcontrole kritische stoffen. Of u meldt zich aan bij RundNL. De beslisboom deelname MKS-Rund (hier link naar die beslisboom) maakt het bovenstaande in een oogopslag duidelijk. 

Gebruikt Vleesvee NL subsidiegeld van LNV om MKS-Rund op te zetten?

Nee. De projecten die VleesveeNL uitvoert, mede gefinancierd door LNV, staan volledig los van de activiteiten van RundNL.

Waarom richt RundNL zich óók over het transport van runderen naar de slachterij?

RundNL richt zich primair op MKS-Rund. Maar een tweede speerpunt is wat wordt genoemd Goede Houderij Praktijk (GHP). Ook hier geldt dat veel GHP-elementen goed zijn geborgd in de bestaande kwaliteitssystemen. Maar nog niet wat betreft het vervoer van runderen naar de slachterij. In de EU-Verordening 1/2005 staat dat het verboden is dieren te vervoeren of te laten vervoeren op zodanige wijze dat het de dieren waarschijnlijk letsel of onnodig lijden berokkent. En dat alleen dieren die geschikt zijn voor het voorgenomen transport mogen worden vervoerd, en de vervoers-omstandigheden van dien aard moeten zijn dat de dieren geen letsel of onnodig lijden kan worden berokkend.

Dieren die op het slachthuis worden aangevoerd ondergaan een keuring voor het slachten door de NVWA. Hierbij worden ook zaken als transportwaardigheid en vachthygiëne beoordeeld. De NVWA-dierenarts is kritisch op de naleving van de wetgeving inzake aanvoer van dieren. Dat vraagt ook om zorgvuldigheid bij de afvoer van dieren vanaf de boerderij naar het slachthuis.

In de praktijk gaat het grotendeels goed, maar incidenteel komt het voor dat er op een slachterij een dier wordt aangeleverd dat conform het bovenstaande niet vervoerd had mogen worden. Om veehouders en transporteurs te helpen deze incidenten te voorkomen, publiceert RundNL binnenkort op deze site een aantal hulpmiddelen: een stroomschema aan de hand waarvan je makkelijk kunt bepalen of een dier wel of niet geschikt is voor transport en een boekwerkje getiteld ‘Praktische richtlijnen voor het bepalen van de geschiktheid voor vervoer van volwassen runderen’.

Wat is het Voedsel Keten Informatie (VKI) formulier?

Het VKI-formulier bevat informatie over de gezondheid, ziekte- en behandelhistorie van het rund. Het verstrekken van deze informatie voordat een rund naar de slacht gaat is wettelijk verplicht (EU Verordening 853/2004). Een dierenarts van de NVWA gebruikt onder andere deze informatie bij het bepalen of een rund geslacht mag worden. De exploitant van het slachthuis mag geen runderen tot het terrein van het slachthuis toelaten zonder dat zij de voedselketen informatie (VKI) heeft opgevraagd en ontvangen.

In de wetgeving is geen template van het formulier vastgelegd. In Nederland wordt nu gebruik gemaakt van een digitale VKI (Inforund van KIWA en Cowmanager van CRV) of een papieren VKI. De beschikbare systemen maken gebruik van een eigen template, waarop de wettelijke informatie wordt geregistreerd. Er is in Nederland geen partij die de eigenaar is van de template van het VKI-formulier en gesprekspartner is voor LNV (en NVWA) over de inhoud van de VKI.  RundNL werpt zich nu op als eigenaar van de template van het VKI-formulier. Er wordt een werkgroep gevormd die de regie van het VKI-formulier ter hand neemt. RundNL heeft een set van eisen opgesteld waar een managementsysteem van een rundveehouderij minimaal aan moet voldoen. Het bestaat uit twee delen. Deel A: basiseisen voor het houden van dieren. Deel B: Slachtwaardigheid: waar moeten dieren aan voldoen bij afvoer naar het slachthuis? Private partijen die een kwaliteitssysteem hebben kunnen zich aan deze set spiegelen en beoordelen of ze aan de minimale eisen voldoen.

Wat is de ondernemingsvorm van RundNL?

RundNL is een stichting. Het bestuur bestaat voorzitter Focko Zwanenburg (vleesveehouder, penningmeester VleesveeNL), Ria Derks (melkveehouder, lid LTO Melkveehouderij) en Laurens Hoedemaker (bestuurder, COV-voorzitter).

Hoe kan ik als individuele rundveehouder of als exploitant van een slachthuis invloed uitoefenen op RundNL?

Dat kan rechtstreeks via ons contactformulier. Maar u kunt natuurlijk ook altijd contact opnemen met een van de oprichtende organisaties achter RundNL: de Stichting VleesveeNL, LTO Melkveehouderij of de Centrale Organisatie voor de Vleessector. Stakeholders als Vee&Logistiek en de Nederlandse Melkveehouders Vakbond zijn ‘agendaleden’ en kunnen uw vragen en/of opmerkingen ook naar voren brengen.

Ik produceer onder het Beter Leven keurmerk (2 sterren). De Stichting Beter Leven keurmerk is verantwoordelijk voor borging en toezicht. Moet ik me alsnog aanmelden voor MKS-Rund?

Bij het kopen van producten van dierlijke oorsprong vragen consumenten om duidelijkheid over dierenwelzijn. Het Beter Leven keurmerk maakt inzichtelijk op welke wijze het welzijn van het dier geborgd is. Daarnaast omvat het Beter Leven keurmerk een aantal bepalingen waarmee wordt voldaan aan de wetten ten aanzien van de reductie van antibioticagebruik in de veehouderij. Bijvoorbeeld:

  • De relatie met de dierenarts;
  • Een Bedrijfsgezondheidsplan;
  • Een bedrijfsbehandelplan.

Het Beter Leven keurmerk omvat geen voorschriften op grond waarvan wordt gemonitord dat dieren die naar het slachthuis worden afgevoerd vrij zijn van residuen. Deze extra borging wordt opgelegd door de Regeling Diergeneesmiddelen. MKS-Rund biedt de rundveehouder de mogelijkheid om deel te nemen aan een collectief monitoringssysteem waarmee de individuele rundveehouder kan voldoen aan de monitoringseisen van de Regeling Diergeneesmiddelen.

Uit welke regelgeving komt de verplichting voor zelfcontrole en waar kan ik daar meer informatie over vinden?

Het betreft artikel 8, tiende lid van de Regeling Diergeneesmiddelen.

Artikel 8.10. Kwaliteitscontrole
1. De verschillende betrokken partners in de veehouderijsector voeren zelf kwaliteitscontrole uit, gericht op de naleving van artikel 2.2, vijfde lid, van de Wet dieren, artikel 2.8 van het Besluit houders van dieren en artikel 8.8.
2. Bij kwaliteitscontrole als bedoeld in het eerste lid:
  a. worden de zelfcontrolemaatregelen opgenomen in daarvoor in aanmerking komende algemene voorwaarden voor merken en labels;
  b. vervallen de voordelen, verbonden aan de deelname aan een kwaliteitscontrolesysteem, voor een bedrijf ten aanzien waarvan vanwege niet-naleving van regels als bedoeld in het eerste lid, maatregelen als bedoeld in artikel 138, eerste lid, van verordening (EU) 2017/625 of artikel 5.10, 5.11 of 5.12 van de wet maatregelen zijn getroffen, gedurende een periode van ten minste twaalf maanden vanaf de datum vanaf de datum dat deze maatregelen zijn opgeheven.

Een van de bronnen van informatie zijn de aanbevelingen van de Commissie Sorgdrager. Een van de acties naar aanleiding van de aanbevelingen van de Commissie Sorgdrager in het rapport ‘Onderzoek fipronil in eieren’, is dat zelfregulering wordt versterkt door de eiersector en waar nodig ook door de plantaardige en andere dierlijke sectoren (Kamerstukken II 2018/19, 26991, nr. 536, blz. 2). Tegen die achtergrond wordt het belang van een eigen monitoring door de sector benadrukt.